“It takes a village to raise a child”
Stel je voor je: je staat midden in de supermarkt en je kind krijgt ineens een heftige driftbui. Of je bent gezellig met je gezin een spelletje aan het spelen en een van je kinderen raakt gefrustreerd, waardoor ruzie ontstaat. Als opvoeder ontkom je er niet aan om regelmatig in een ongemakkelijke situatie te komen. Het gevoel geen controle te hebben over de emoties en gedragingen van je kind kan overweldigend zijn. Dit kan ook angst creëren omdat je bang bent voor de kritiek of het oordeel van anderen over het gedrag van je kind. Jonge kinderen hebben vaak moeite met emotieregulatie. Dit komt door verschillende ontwikkelingsfactoren die samenhangen: hersenontwikkeling, cognitieve vaardigheden en de invloed van de omgeving. Deze blog gaat over emotieregulatie bij jonge kinderen en hoe kinderyoga hierbij kan ondersteunen.
De prefrontale cortex is bij jonge kinderen nog niet volledig ontwikkeld. Dit deel van de hersenen is betrokken bij planning, impulscontrole en het reguleren van emoties. Dit betekent dat kinderen nog niet in staat zijn om hun emoties effectief te beheersen en om weloverwogen beslissingen te nemen wanneer ze emotioneel worden. Hierbij speelt ook mee dat het voor jonge kinderen lastig kan zijn om woorden te geven aan wat zij voelen en ervaren. Hierdoor kunnen ze gefrustreerd raken als ze hun gevoelens niet kunnen communiceren, wat kan leiden tot emotionele uitbarstingen. Het kan helpen om als opvoeder woorden aan de emoties te geven, bijvoorbeeld door te benoemen: “Ik zie dat je verdrietig bent.” Zo erken je de emotie bij het kind en voelt het zich gehoord en gezien.
Kinderen zijn nog bezig met het leren herkennen en begrijpen van verschillende emoties. Ze hebben nog niet de ervaring om te weten hoe ze op een gezonde manier met intense gevoelens zoals boosheid, angst of verdriet om moeten gaan. Jongere kinderen reageren vaak impulsief op hun emoties, omdat ze nog geen sterke zelfcontrole hebben ontwikkeld. Dit betekent dat ze vaak onmiddellijk handelen op basis van hun gevoelens zonder na te denken over de gevolgen. Het kan soms als opvoeder lastig zijn om je geduld te bewaren. Toch is dit erg belangrijk, omdat je kind anders ook nog overspoeld wordt door jouw emoties op dat moment. Dit kan voor nog meer frustratie aan beide kanten zorgen. Het is op zo’n moment juist belangrijk om in contact te blijven met je kind en om te blijven communiceren over welke emoties je ziet. Leg rustig uit wat je verwacht en waarom. Ook al kan een kind het nog niet in dezelfde woorden terugpraten, ze begrijpen vaak al een heleboel. Kinderen leren veel over emotieregulatie door hun omgeving. Als ouders of andere opvoeders moeite hebben met het reguleren van hun eigen emoties, kan dit invloed hebben op hoe het kind leert om met zijn eigen emoties om te gaan.
De voordelen van kinderyoga bij emotieregulatie
Door je bewust te worden van de signalen die het lichaam geeft, helpt yoga kinderen om beter te luisteren naar hun lichaam en de fysieke signalen van emoties te herkennen, zoals gespannen spieren bij stress of een snelle hartslag bij angst. Door ontspanningsoefeningen en ademhalingstechnieken leren kinderen spanning los te laten en tot rust te komen.
Mindfulness is een onderdeel van kinderyoga. Deze combinatie moedigt kinderen aan om aanwezig te zijn in het hier en nu, waardoor ze zich beter bewust worden van hun gedachten en gevoelens. Door mindfulness leren kinderen hun emoties zonder oordeel te observeren en te begrijpen. Dit helpt bij het voorkomen van een emotionele uitbarsting. Hieronder deel ik een aantal kinderyoga-oefeningen die helpen bij het reguleren van boosheid, verdriet en schuldgevoel.
Boosheid
De emotie boosheid toont aan dat er aan een bepaalde behoefte niet is voldaan. Boosheid geeft het signaal dat iets moet veranderen.
Kinderyoga-oefening die specifiek gericht is op het reguleren van boosheid:
De leeuwhouding
De leeuwhouding is een speelse en krachtige yogahouding die helpt bij het loslaten van opgebouwde spanning en boosheid. Het maakt gebruik van ademhaling en geluid om emotionele energie op een veilige manier te uiten.
- Ga op je knieën zitten met je benen iets uit elkaar.
- Plaats je handen op je knieën, vingers gespreid.
- Adem diep in door je neus en vul je buik met lucht.
- Terwijl je uitademt, open je mond wijd, steek je tong uit en maak een luid brulgeluid, alsof je een leeuw nadoet.
- Kijk omhoog naar je wenkbrauwen terwijl je dit doet.
- Herhaal deze oefening 3 tot 5 keer. Zorg ervoor dat je elke keer diep inademt en krachtig uitademt.
Tips:
- Moedig kinderen aan om zich echt in te leven en als een leeuw te brullen.
- Laat ze voelen hoe het loslaten van de adem en het geluid hen helpt om de boosheid te laten gaan.
- Maak het leuk en speels, zodat kinderen zich op hun gemak voelen bij het uiten van hun emoties.
Verdriet
De emotie verdriet geeft aan dat het tijd is om iets los te laten. Wanneer je verdrietig bent, kan het zijn dat je moet huilen. Huilen heeft als functie om energie te ontladen. Dit helpt om iets los te laten waarover je verdrietig bent.
Kinderyoga-oefening die specifiek gericht is op het reguleren van verdriet:
De vlinder
De vlinderhouding helpt kinderen te ontspannen, zich veilig te voelen en hun emoties te uiten. Deze houding kan helpen bij het loslaten van verdriet door rustige, ritmische bewegingen en diepe ademhaling.
- Ga zitten met je benen recht voor je uitgestrekt.
- Buig je knieën en breng de voetzolen tegen elkaar aan.
- Laat je knieën naar de zijkanten vallen, zoals vleugels van een vlinder.
- Pak je voeten vast met je handen en zit rechtop met een lange rug.
- Begin langzaam je knieën op en neer te bewegen, zoals de vleugels van een vlinder die fladderen.
- Beweeg op een rustige en ritmische manier.
- Adem diep in door je neus terwijl je de knieën naar beneden brengt.
- Adem uit door je mond terwijl je de knieën weer omhoog brengt.
- Blijf deze beweging en ademhalingsoefening 1-2 minuten herhalen, of zolang als comfortabel is voor het kind.
Schuldgevoel
Schuldgevoel uit zich in een onaangenaam gevoel dat je iets, iemand of jezelf onrecht hebt aangedaan. In het moment zelf had je het gevoel dat je de situatie niet anders had kunnen aanpakken, maar achteraf denk je anders over je aandeel in de situatie. Als opvoeder zie je soms dat je kinderen worstelen met deze gevoelens.
Kinderyoga-oefening die specifiek gericht is op het reguleren van schuldgevoel:
Kindhouding
De kindhouding bevordert introspectie en helpt kinderen zich veilig en geborgen te voelen, wat belangrijk is bij het verwerken van emoties zoals schuldgevoel. Door de kalmerende werking van de houding kan het kind spanning loslaten en zich openstellen voor zelfvergeving. Het gevoel van de grond onder het voorhoofd en het lichaam biedt een gevoel van steun en veiligheid, wat helpt bij het loslaten van negatieve emoties.
- Ga op je knieën zitten, met je billen op je hielen.
- Spreid je knieën en buig voorover tot je voorhoofd de grond raakt.
- Je billen gaan richting je hielen; het is niet erg als je billen niet je hielen aanraken.
- Strek je armen met de handpalmen naar beneden naar voren uit.
- Adem rustig in en uit.
Veel plezier met het uitvoeren van de oefeningen!
Mocht je vragen hebben, stuur me dan gerust een bericht op mijn Instagram-account: @maanlicht_kinderyoga.
